Nauczycielskie inspiracje

Navidad czyli Boże Narodzenie w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej 


Boże Narodzenie to czas, który w wielu krajach jest obchodzony z wielką radością i tradycją. Czas radości, zwyczajów i spotkań rodzinnych na całym świecie. Jednak w różnych krajach obchody te mogą przybierać różne formy. 

Przyjrzymy się, jak świętuje się Boże Narodzenie w Hiszpanii i krajach Ameryki Łacińskiej. Skupimy się na ciekawostkach, które mogą zainspirować nauczycieli i szkoły językowe do wzbogacenia swoich zajęć. No i oczywiście na smakołykach z tych krajów.

Navidad w Hiszpanii

W Hiszpanii Boże Narodzenie to czas pełen tradycji i wyjątkowych zwyczajów. Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów jest El Gordo. Wielka loteria świąteczna, która odbywa się co roku 22 grudnia. Jest to największa loteria na świecie pod względem puli nagród. A jej losowanie jest transmitowane na żywo w telewizji.

Nochebuena czyli Wigilia. Jest ona jednym z najważniejszych dni w hiszpańskim kalendarzu świątecznym. Po kolacji wiele osób udaje się do kościoła na Misa del Gallo, pasterkę, która odbywa się o północy.

Rodziny zbierają się w Wigilię na uroczystej kolacji, podczas której serwowane są tradycyjne potrawy. Popularnym daniem jest jamón ibérico, czyli szynka iberyjska, która często podawana jest jako przystawka.
W wielu hiszpańskich domach na kolację wigilijną serwuje się również bacalao, rybę podobną do dorsza, przygotowywaną na różne sposoby. Popularne jest także cochinillo asado, czyli pieczone prosię. Jest to symbol obfitości i dobrobytu. 

Jednym z najbardziej znanych dań jest deser: turrón. To słodki przysmak z migdałów i miodu, który ma swoje korzenie w czasach arabskich. 

Popularnym deserem świątecznym tradycyjnie podawanym 6 stycznia, w Święto Trzech Króli jest Roscón de Reyes. Ciasto ma kształt pierścienia i ukrywa małe figurki, a osoba, która ją znajdzie, zostaje „królem” dnia.

Ale Hiszpania jest bogata kulturowo co znajduje odzwierciedlenie w różnorodności bożonarodzeniowych tradycji. Każdy region wnosi do tego wyjątkowego czasu swoje unikalne zwyczaje. Łączą one pokolenia i podkreślają lokalną tożsamość.

Katalonia

W Katalonii jednym z najbardziej charakterystycznych zwyczajów jest Caga Tió. To drewniany pień z namalowaną twarzą, który dzieci „karmią” słodyczami przez cały grudzień. W Wigilię dzieci uderzają go kijem, śpiewając specjalną piosenkę, aby „wydalił” prezenty.


Andaluzja

W Andaluzji Boże Narodzenie jest obchodzone z wielkim rozmachem. Popularne są tutaj zambombas. Czyli spontaniczne spotkania muzyczne, podczas których ludzie śpiewają kolędy przy akompaniamencie tradycyjnych instrumentów. 

W wielu miastach organizowane są również jarmarki bożonarodzeniowe, gdzie można kupić ręcznie robione ozdoby i lokalne przysmaki.


Galicja

W Galicji, regionie na północnym zachodzie Hiszpanii, Boże Narodzenie ma silne związki z tradycjami celtyckimi. Jednym z unikalnych zwyczajów jest  Apalpador. To postać przypominająca Świętego Mikołaja, która odwiedza dzieci w Wigilię, przynosząc im kasztany i drobne prezenty.


Kraj Basków i Navarra

W Kraju Basków centralną postacią świąt jest Olentzero. Jest on dobrotliwym węglarzem, który przynosi dzieciom prezenty. Tradycja ta ma swoje korzenie w baskijskiej mitologii i jest symbolem końca roku oraz nadchodzącego nowego początku.


Kastylia i León

W tym regionie popularne są Misa del Gallo. Czyli wspomniane wcześniej pasterki odprawiane o północy w Wigilię. Po mszy rodziny często spotykają się na wspólnej kolacji, podczas której serwowane są tradycyjne potrawy, takie jak pieczona jagnięcina czy turrón, słodki nugat z migdałów.


Boże Narodzenie w Ameryce Łacińskiej

W krajach Ameryki Łacińskiej Boże Narodzenie również ma swoje unikalne tradycje. I czas jego obchodów przypada tam w niektórych krajach na inną porę roku niż w Hiszpanii i u nas.

Meksyk

Tu popularne są Las Posadas, dziewięciodniowe obchody, które symbolizują podróż Maryi i Józefa do Betlejem. Każdego wieczoru organizuje się procesje, podczas których uczestnicy odwiedzają domy sąsiadów. Śpiewają wtedy kolędy i proszą o schronienie.

W Meksyku jednym z najważniejszych dań są tamales. Jest to ciasto kukurydziane nadziewane mięsem, serem lub warzywami, zawijane w liście kukurydzy i gotowane na parze. Tamales są często przygotowywane w dużych ilościach i dzielone z rodziną i przyjaciółmi.

Wenezuela

Szczególnie w stolicy Caracas istnieje niezwykła tradycja jazdy na rolkach do kościoła na poranną mszę w Wigilię. Ulice są zamykane dla ruchu samochodowego, aby umożliwić mieszkańcom bezpieczne dotarcie na mszę.
Tradycyjnym daniem świątecznym jest hallaca. Przypomina ona meksykańskie tamales.Jest nadziewana mieszanką mięsa, oliwek, kaparów i rodzynek, a następnie zawijana w liście bananowca. Hallaca jest symbolem jedności i wspólnoty, ponieważ jej przygotowanie często angażuje całą rodzinę.


Kolumbia

Okres świąteczny rozpoczyna się 7 grudnia od Día de las Velitas, Dnia Świec . Wtedy to ludzie zapalają świece i lampiony, aby uczcić Niepokalane Poczęcie Maryi. Jest to czas, kiedy ulice miast i wiosek rozświetlają się tysiącami świateł.

W okresie przedświątecznym odbywają się także Novena de Aguinaldos, czyli dziewięciodniowe modlitwy i spotkania rodzinne. 
W Kolumbii podczas świąt popularne są buñuelos natillasBuñuelos to smażone kulki z ciasta serowego, chrupiące na zewnątrz i miękkie w środku, a natillas przypominają nasz budyń.

Gwatemala

W Gwatemali Boże Narodzenie zaczyna się od La Quema del Diablo, czyli palenia Diabła 7 grudnia. Ludzie palą stosy śmieci, aby symbolicznie oczyścić swoje domy z zła. W Wigilię rodziny gromadzą się na wspólnej kolacji, a o północy niebo rozświetlają fajerwerki.


Peru

W Peru Boże Narodzenie to również czas rodzinnych spotkań i wspólnego świętowania. Wiele osób uczestniczy w Misa de Gallo o północy. 

Tradycyjna kolacja obejmuje pieczonego indyka lub wieprzowinę. A także słodkie desery, takie jak ciasto panetón i gorąca czekolada. Peruwiański panetón ma włoskie pochodzenie, ale stał się niezbędnym elementem obchodów nie tylko Bożego Narodzenia ale i innych świat w Peru.


Argentyna

W Argentynie Boże Narodzenie przypada na lato, więc wiele rodzin spędza ten czas na świeżym powietrzu. Tradycyjna kolacja często odbywa się w ogrodzie, a na świątecznym stole nie może zabraknąć asado grillowanego mięsa serwowanego z różnymi dodatkami. 

To danie jest nie tylko kulinarną ucztą, ale także okazją do spędzenia czasu na świeżym powietrzu w gronie bliskich. O północy niebo rozświetlają fajerwerki, a dzieci otrzymują prezenty od Papá Noel.


Chile


W Chile Boże Narodzenie jest obchodzone tradycyjnie i rodzinnie. Wiele osób uczestniczy w Misa del Gallo o północy. 

Tradycyjna kolacja obejmuje pieczonego indyka lub jagnięcinę, a także deser cola de mono. Jest tonapój na bazie kawy, mleka i alkoholu.


Każdy z tych krajów wnosi do obchodów Bożego Narodzenia swoje unikalne tradycje, które tworzą bogatą mozaikę kulturową Ameryki Łacińskiej.
Boże Narodzenie w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej to czas pełen smaków i zapachów łączących ludzi i tworzących niezapomniane wspomnienia. 
A ich obchody pełne barwnych tradycji i unikalnych zwyczajów, które mogą być fascynującym tematem do eksploracji w klasie. 

Nauczyciele i szkoły językowe mogą wykorzystać te informacje, aby wzbogacić swoje lekcje, wprowadzając uczniów w różnorodność kulturową świata hiszpańskojęzycznego. 

Zachęcamy do dzielenia się tymi ciekawostkami z uczniami i inspirowania ich do odkrywania nowych kultur!  Wykorzystanie takich informacji podczas lekcji przybliży uczniom bogactwo kulturowe tych regionów.

Bogatym źródłem informacji i materiałami do wykorzystania są publikacje zarówno książkowe jak Cultura en el mundo hispanohablante czy Cultura en Espańa.

A także artykuły w czasopiśmie Punto y coma, dostępne zarówno w formie papierowej jak online. Sprawdź je!