Język hiszpański w Ameryce Łacińskiej? Na pewno hiszpański?

 Meksyk, Peru, Kuba, Wenezuela i Argentyna.

Hiszpański to jeden z najczęściej używanych języków na świecie, ale czy wiesz, że istnieją znaczące różnice między hiszpańskim używanym w Hiszpanii a tym, który usłyszysz w Ameryce Łacińskiej? W tym wpisie na blogu przyjrzymy się tym różnicom, aby pomóc Ci lepiej zrozumieć i docenić bogactwo tego języka. Teraz tylko o języku w Meksyku, Peru, Wenezueli i Argentynie.

Castellano – standardowy hiszpański

Jest on oficjalnym językiem Hiszpanii nauczanym w szkołach na całym świecie jako język obcy. Charakteryzuje się on wyraźną wymową i gramatyką, która jest uznawana za normatywną. W Hiszpanii można zauważyć różnice regionalne, ale ogólnie rzecz biorąc, castellano jest uważany za podstawową formę języka hiszpańskiego. Więcej o różnicach w języku hiszpańsku w różnych regionach Hiszpanii.

Różnice w języku hiszpańskim między Hiszpanią a Ameryką Łacińską

Zaczynając naukę języka hiszpańskiego rzadko kto ma świadomość tych różnic. Ale w dobrej szkole językowej uczącej z dobrych hiszpańskich książek od pierwszej lekcji dowiadujemy się, że zarówno w Hiszpanii jak i w krajach Ameryki Łacińskiej spotkamy się z różnymi wersjami języka.

Wymowa

Jedną z najbardziej zauważalnych różnic jest oczywiście wymowa. W Hiszpanii często usłyszysz tzw. „ceceo”, czyli wymowę litery „c” przed „e” i „i” oraz „z” jako dźwięk przypominający angielskie „th”. W Ameryce Łacińskiej te same litery są wymawiane jak „s”. 

Na przykład, słowo „zapato” będzie brzmiało jak „thapato” w Hiszpanii i „sapato” w Ameryce Łacińskiej. A słowo „cena” (kolacja) wymawia się jako „θena” w Hiszpanii, ale jako „sena” w większości krajów Ameryki Łacińskiej.

Słownictwo

Kolejną istotną różnicą jest słownictwo. W różnych krajach mogą być używane różne słowa na określenie tych samych rzeczy.

I tak słowo „samochód” to „coche” w Hiszpanii, ale w wielu krajach Ameryki Łacińskiej częściej usłyszysz „carro”. 

Podobnie, „komputer” to „ordenador” w Hiszpanii, podczas gdy w większości krajów Ameryki Łacińskiej używa się słowa „computadora”.

Gramatyka

Chociaż gramatyka hiszpańska jest zasadniczo taka sama na całym świecie, istnieją pewne różnice regionalne. I tak w Hiszpanii powszechnie używa się formy „vosotros” jako drugiej osoby liczby mnogiej. W Ameryce Łacińskiej częściej spotkasz się z „ustedes” używanym zarówno w formalnych, jak i nieformalnych sytuacjach jako druga osoba liczby mnogiej.

Akcenty regionalne

Akcenty mogą się znacznie różnić między Hiszpanią a Ameryką Łacińską. Nawet nie znając dobrze języka słyszymy, że akcent meksykański różni się od argentyńskiego czy kolumbijskiego.

Poniżej zestawienie kilku wersji języka hiszpańskiego w krajach Ameryki Łacińskiej. Zaczniemy od jednych najczęściej odwiedzanych krajów takich jak Meksyk, Peru, Kuba i Wenezuela.

Meksyk czyli español mexicano

Jest to kraj w którym funkcjonuje ponad 65 narodowych języków indiańskich. Najbardziej znane to nahuatl, używany przez ponad 1,5 miliona osób, język Majów i zapotecki. I oczywiście wywarły ogromny wpływ na meksykańską wersję języka hiszpańskiego.

Fonetyka: meksykański hiszpański jest znany z bardziej miękkiej wymowy „s” i braku dźwięku [θ].

Słownictwo i wyrażenia: mexicano zawiera wiele zapożyczeń z języków rdzennych, takich jak nahuatl. Przykładem może być słowo „chocolate”, które pochodzi z tego języka.
Inne przykłady:
Autobus. Meksyk: camión, Hiszpania: autobús 
Popcorn. Meksyk: palomitas, Hiszpania: palomitas de maíz

Peru czyli español peruano 

W Peru mamy również wiele rdzennych języków. Najbardziej znane to keczua i ajmara, co wpływa na lokalne słownictwo.

• Fonetyka: jedną z głównych różnic między castellano a hiszpańskim z Peru jest wymowa. W Peru można usłyszeć bardziej miękką wymowę „ll” i „y”, które są często wymawiane jako [ʝ] lub [ʃ].
• Gramatyka: istnieją pewne różnice w użyciu czasów i konstrukcji zdań. W Peru częściej używa się czasu przeszłego prostego (pretérito perfecto simple) zamiast czasu przeszłego złożonego (pretérito perfecto compuesto) bardziej powszechnego w Hiszpanii.

• Leksyka: w Peru istnieje wiele zapożyczeń z języków rdzennych, takich jak  Ponadto, niektóre słowa mogą mieć inne znaczenie w Peru niż w Hiszpanii. 

Awokado. Peru: palta, Hiszpania aguacate
Sweter. Peru: chompa, Hiszpania jersey 

Przyjaciel. Peru: pata, choche, Hiszpania amigo, colega
Dom. Peru: jato, Hiszpania casa

Kuba czyli español cubano

Kubański hiszpański charakteryzuje się specyficzną intonacją i melodią, która jest wynikiem mieszanki wpływów afrykańskich, karaibskich i hiszpańskich. Jest bardziej śpiewny i rytmiczny w porównaniu do bardziej stonowanego castellano. Toteż ta różnica w melodii może być wyzwaniem dla uczniów próbujących zrozumieć kubańskich rozmówców.

• Użycie czasów przeszłych: w Hiszpanii częściej używa się czasu przeszłego perfecto (np. „he comido”), podczas gdy na Kubie preferowany jest czas przeszły indefinido (np. „comí”). 
• Słownictwo: ma on swoje unikalne słownictwo, które może być niezrozumiałe dla osób znających castellano. Różnice te wynikają z wpływów kulturowych i historycznych, które kształtowały język na przestrzeni lat.

Autobus. Kuba guagua, Hiszpania autobúsKolega. Kuba asere, Hiszpania tío lub colega
Torba na zakupy. Kuba jaba, Hiszpania bolsa
Autobus przegubowy. Kuba camello, Hiszpania camello oznacza wielbłąda.

Wenezuela czyli español venezolano

• Wymowa i akcent: podobnie jak w większości krajów Ameryki Łacińskiej, dominuje „seseo”, gdzie te same litery są wymawiane jak „s”.
• Gramatyka: tu jak w większości krajów Ameryki Łacińskiej używa się „ustedes” zarówno w sytuacjach formalnych, jak i nieformalnych.
• Kultura i kontekst: nie można zapominać o kontekście kulturowym, który wpływa na język. Wenezuelczycy mają swoje unikalne idiomy i wyrażenia, które odzwierciedlają ich kulturę i codzienne życie.
• Słownictwo: różnice leksykalne są kolejnym ważnym aspektem:

Autobus. Wenezuela: camioneta, Hiszpania autobús
Coś fajnego. Wenezuela: chévere, Hiszpania guay lub genial
Samochód. Wenezuela: carro, Hiszpania coche 
Komputer. Wenezuela: computadora, Hiszpania ordenador 
Ziemniak. Wenezuela: papa, Hiszpania patata

Argentyna czyli español rioplatense

Hiszpański używany w Argentynie, często nazywany „rioplatense” od Rio Plata, ma swoje unikalne cechy i ze względu na fonetykę różni się znacznie od castelldno.

• Jedną z najbardziej zauważalnych różnic jest wymowa litery „ll” oraz „y”, które brzmią jak „sh” lub „zh”. Na przykład, słowo „llave” (klucz) będzie brzmiało jak „zhave”.
• Gramatyka: charakterystyczną cechą jest użycie formy „vos” zamiast „tú” jako drugiej osoby liczby pojedynczej. W związku z tym zmienia się również koniugacja czasowników. Na przykład, zamiast „tú hablas” (ty mówisz), w Argentynie usłyszymy „vos hablás”.
• Różnice w słownictwie:

Chłopiec lub młody mężczyzna. Argentyna: pibe, Hiszpania chico
Praca. Argentyna: laburo, Hiszpania trabajo
Dziewczyna lub kobieta. Argentyna: mina, Hiszpania chica lub mujer
Zamieszanie. Argentyna: quilombo, Hiszpania lío

Telefon komórkowy. Argentyna: celular, Hiszpania móvil

Jak widzimy co kraj to spotkanie z językiem, który różni się od standardowego hiszpańskiego. Ale w każdym z nich są szkoły mające certyfikację Instytutu Cervantesa, a ich nauczyciele uprawnienia do nauki hiszpańskiego jako obcego. Wysyłamy do nich na kursy języka hiszpańskiego.

I taki pobyt będzie fascynującą przygodą turystyczno-lingwistyczną w której będziemy mieć okazję poznać te kraje również poprzez lokalny język. Na ulicy, w autobusie czy na lokalnym targu.

Ameryka Łacińska jest dla nas egzotyczna, tania a dzięki hiszpańskiemu nie taka obca. Chcesz poznać naszą ofertę wyjazdów. Więcej tutaj:

Meksyk: szkoła w Meksyku. Peru: szkoła w Peru. Argentyna: szkoły w Argentynie.