Navidad w słownictwie i zwrotach w języku hiszpańskim
Navidad czyli zbliżające się święta Bożego Narodzenia to dobry moment aby poznać hiszpańskie słownictwo z nimi związane. Zwłaszcza dla osób, które dopiero zaczęły naukę tego języka. Nasz mały słowniczek podzieliliśmy na kilka kategorii z uwzględnieniem różnic między Hiszpanią a Ameryką Łacińska
Dekoracje świąteczne
Árbol de Navidad. Choinka
Luces navideñas. Lampki świąteczne
Estrella. Gwiazda
Guirnalda. Girlanda
Adorno. Ozdoba
Belén. Tradycyjna szopka bożonarodzeniowa.
Bolas de Navidad. Bombki choinkowe
Muérdago. Jemioła
Campanas. Dzwonki
Bożonarodzeniowe tradycje świąteczne
Villancicos. To hiszpański gatunek pieśni i poezji wykonywanej bez lub z akompaniamentemz XV wieku. O tematyce nie tylko religijnej, ale też miłosnej i świeckiej. Dopiero od XX wieku jest traktowany jako kolęda.
Nochebuena. Dobra Noc czyli Wigilia
Cena de Nochebuena. Kolacja wigilijna
Misa de Gallo. Msza koguta czyli nasza Pasterka.
Día de los Santos Inocentes. Dzień Świętych Niewiniątek
Cabalgata de Reyes. Orszak Trzech Króli
Regalos. Prezenty
Lotería de Navidad El Gordo. Loteria Bożonarodzeniowa
Caga Tió. Katalońska tradycja z kłodą
12 uvas de la suerte. Winogrona szczęścia
Zambomba. Tradycyjny instrument muzyczny używany podczas świątecznych kolęd.
Potrawy świąteczne w Hiszpanii
Turrón. Hiszpański przysmak świąteczny, rodzaj nugatu z migdałami.
Mazapán. Marcepan
Polvorones. Rodzaj kruchego ciasta, tradycyjnie spożywane podczas świąt Bożego Narodzenia.
Pavo trufado. Indyk z truflami
Cordero asado. Pieczona jagnięcina
Roscón de Reyes. Ciasto Trzech Króli
Cava. Hiszpańskie wino musujące, często spożywane podczas świątecznych toastów.
Ameryka Łacińska
Posadas. Tradycyjne procesje i inscenizacje upamiętniające podróż Maryi i Józefa do Betlejem, popularne w Meksyku i Ameryce Środkowej.
Panetón. W Peru i innych krajach andyjskich, to rodzaj słodkiego chleba z rodzynkami i kandyzowanymi owocami, podobny do włoskiego panettone.
Coquito. Tradycyjny portorykański kremowy napój kokosowy z rumem i przyprawami, na bazie mleka kokosowego.
Aguinaldo. W niektórych krajach Ameryki Łacińskiej oznacza prezent świąteczny lub bonus pieniężny dla pracowników.
Ozdoby świąteczne w Ameryce Łacińskiej
Piñata. Ludowy zwyczaj polegający na strąceniu specjalnie przygotowanej kuli. Wypełniona jestprzeważnie słodyczami, których uczestnicy starają się zebrać jak najwięcej. Piniata korzeniami sięga czasów przedkolonialnych.
Farolitos. Czyli małe latarnie to tradycyjne, proste lampiony z papieru (często worków) z piaskiem i świecą w środku, tworzące magiczny blask podczas Bożego Narodzenie
Pesebre. Żłóbek bożonarodzeniowy, szopka.
Papel picado. Tradycyjne meksykańskie wycinanki papierowe. Jest meksykańska sztuka ludowa
Corona de Adviento. Wieniec adwentowy często z 4 świecami symbolizującymi cztery tygodnie adwentu
Flores de Nochebuena. Gwiazda betlejemska pochodząca z Meksyku i symbolizująca czystość, nadzieje i odnowę.
Estrellas de papel. Papierowe gwiazdy
Luces de bengala. Zimne ognie
Tradycje świąteczne w Ameryce Łacińskiej
Las Posadas. Procesje poszukujące schronienia. Termin ten dosłownie oznacza gospody, ale w przenośni odnosi się do schronienia, którego szukali Maryja i Józef w drodze do Betlejem.
Parrandas. Świąteczne pochody muzyczne. Są żywiołowe, odbywają się w Puerto Rico i na Kubie. Ludzie wspólnie muzykują i biesiadują wędrując od domu do domu
Novena de Aguinaldos – Dziewięciodniowa modlitwa
Quema del Diablo. Palenie diabła czyli tradycyjna gwatemalska uroczystość obchodzona 7 grudnia.Symbolicznie rozpoczyna sezon bożonarodzeniowy, oczyszczając domy ze złych duchów i negatywnej energii przez spalenie kukieł diabła oraz śmieci.
Pastorelas. Meksykańskie tradycyjne jasełka opowiadające o pasterzach zmierzających do Betlejem. Idą aby oddać hołd nowo narodzonemu Jezusowi, napotykając na drodze pokusy ze strony Diabła. Aostatecznie pokonując je z pomocą Archanioła Michała. Współcześnie adaptuje się je aby poruszać aktualne tematy społeczne.
Potrawy świąteczne w Ameryce Łacińskiej
Tamales. Tamalli (dosłownie „zawinięty” w języku nahuatl) to danie meksykańskie pochodzenia przedkolumbijskiego. Jest to ciasto z mąki kukurydzianej, gotowane na parze po uprzednim owinięciu liściem z kolby kukurydzy nadzienia mięsnego..
Hallacas. Wenezuelskie tamales. Przyrządza się je z surowego lub gotowanego mięsa lub ryby i dodatków zawiniętych w ciasto kukurydziane i liść bananowy, a następnie ugotowanych.
Lechón asado. Pieczone prosię, tradycyjne danie z pieczonej wieprzowiny popularne zwłaszcza w kuchni kubańskiej.
Ponche Navideño. Świąteczny poncz to jeden z najpopularniejszych i najbardziej tradycyjnych napojów w Meksyku w okresie świątecznym. Przygotowuje się go z bogatej gamy owoców i przypraw, które wypełniają domy świątecznymi i zachęcającymi aromatami.
Ajiaco. Kolumbijska narodowa zupa z kurczaka i ziemniaków. Jej historia sięga czasów prekolumbijskich. Z czasem po przybyciu Hiszpanów w XVI w przepis został wzbogacony, ale podstawą są trzy rodzaje kolumbijskich ziemniaków.
Romeritos. Meksykańskie danie przyrządzane z pędów wodorostów przypominających rozmaryn. Podaje się je z gęstym sosem mole poblano, z dodatkiem klopsików z suszonych krewetek, gotowanych ziemniaków i kaktusów.
Ensalada de Nochebuena. Sałatka wigilijna wywodzi się z kolonialnego Meksyku, łącząc europejskie składniki przywiezione przez Hiszpanów z lokalnymi produktami.
Jak widzimy z tego krótkiego słowniczka nie sposób mówić o Bożym Narodzeniu w krajach hiszpańskojęzycznych bez poznania tradycji i zwyczajów sięgających czasami okresu prekolumbijskiego.
Zainteresowanych zachęcamy do lektury o zwyczajach i tradycjach.