Hiszpańskie sztuczki i kruczki z ñ

Język hiszpański w Ameryce Łacińskiej? Na pewno hiszpański? Część 2

Kolumbia, Paragwaj, Chile, Boliwia

Jak pisaliśmy w pierwszej części Język hiszpański w Ameryce Łacińskiej? Na pewno hiszpański?castellano to standardowy hiszpański, który w krajach Ameryki Łacińskiej ma wiele odmian. 

W Hiszpanii, szczególnie w Kastylii, charakterystyczne jest użycie tzw. „ceceo”, gdzie litery „c” przed „e” i „i” oraz „z” są wymawiane jak angielskie „th” w słowie „think”. W Ameryce Łacińskiej natomiast dominuje „seseo„, co oznacza, że te same litery są wymawiane jak „s”

Kolumbia czyli español colombiano

Jedną z najbardziej zauważalnych różnic między castellano a kolumbijskim hiszpańskim jest wymowa i zauważmy od razu seseo.

Gramatyka

Choć gramatyka hiszpańska jest zasadniczo taka sama w obu regionach, istnieją pewne różnice. Zamiast hiszpańskiej formy „vosotros” jako drugiej osoby liczby mnogiej w Kolumbii mówimy „ustedes”. I spotkamy się z tą formą w takim kontekście w kolejnych krajach.

Kultura i kontekst

Nie można zapominać o wpływie kultury na język. W Kolumbii, podobnie jak w wielu krajach Ameryki Łacińskiej, język jest często bardziej formalny i uprzejmy w codziennych rozmowach. Zwroty grzecznościowe i tytuły są używane częściej niż w Hiszpanii.

Słownictwo

Różnice w słownictwie mogą być równie zaskakujące. 

Mały autobus. Kolumbia: buseta, Hiszpania autobús
Fajne. Kolumbia: chévere, Hiszpania guay lub chulo
Pieniądze. Kolumbia: plata, Hiszpania dinero
Tinto. Kolumbia: odnosi się do czarnej kawy, Hiszpania czerwone wino.
Guagua. Kolumbia: oznacza dziecko, Hiszpanii (szczególnie na Wyspach Kanaryjskich) autobus.

Paragwaj czyli español paraguayo

Przede wszystkim poza hiszpańskim językiem urzędowym jest język guarani. I widzimy jego wpływ na hiszpański jakim posługują się mieszkańcy.

Wymowa i akcent

Jedną z najbardziej zauważalnych różnic między castellano a hiszpańskim z Paragwaju jest wymowa.  Podobnie jak pozostałych krajach Ameryki Łacińskiej nie ma „ceceo” tylko „seseo”, co oznacza, że te same litery są wymawiane jak „s”.

Akcent w Paragwaju jest również bardziej melodyjny i ma wpływy guarani, co nadaje mu unikalny rytm i intonację. W porównaniu do tego, castellano może wydawać się bardziej stonowane.

Słownictwo

Różnice leksykalne między castellano a hiszpańskim z Paragwaju są kolejnym aspektem na który trzeba zwrócić uwagę. W Paragwaju wiele słów pochodzi z języka guarani, co sprawia, że niektóre wyrażenia mogą być niezrozumiałe dla osób mówiących standardowym hiszpańskim. 

I tak słowo „avión” (samolot) w Paragwaju może być zastąpione przez „karai”. Dodatkowo, niektóre słowa mogą mieć różne znaczenia w obu dialektach. Na przykład, „chico” w Hiszpanii oznacza chłopca, podczas gdy w Paragwaju może odnosić się do czegoś małego.

Guaraní: w Paragwaju, język guarani jest jednym z języków urzędowych i wiele słów pochodzi z tego języka. I tak „jopará” oznacza mieszankę hiszpańskiego i guarani.
Ñandutí: to tradycyjna koronka paragwajska, której nazwa pochodzi z języka guarani i oznacza „pajęczyna”.
Mandioca: w Paragwaju to słowo jest powszechnie używane na określenie manioku, podczas gdy w Hiszpanii częściej używa się „yuca„.
Tereré: To tradycyjny paragwajski napój podobny do yerba mate, ale podaje się go na zimno. W Hiszpanii nie jest znany.
Chipá: to rodzaj pieczywa serowego popularnego w Paragwaju, które nie jest typowe dla Hiszpanii.

Gramatyka

Choć gramatyka hiszpańska jest stosunkowo spójna, istnieją pewne różnice w użyciu czasów i form gramatycznych. W Paragwaju częściej można spotkać się z użyciem formy „vos” zamiast „tú”, co wpływa na koniugację czasowników. 

Toteż zamiast „tú hablas”, w Paragwaju usłyszymy „vos hablás”.

Kultura i kontekst

Zrozumienie różnic między castellano a hiszpańskim z Paragwaju to nie tylko kwestia językowa. To także kulturowa. Paragwajski hiszpański jest silnie związany z kulturą i historią kraju. W tym z wpływami rdzennych mieszkańców i kolonializmu.

Dlatego nauczanie tego dialektu może być doskonałą okazją do zgłębiania różnorodności kulturowej świata hiszpańskojęzycznego.

Chile czyli español chileno

Język używany w Chile jest znany ze swojego unikalnego akcentu i specyficznych cech gramatycznych oraz leksykalnych. Chilijczycy często skracają słowa i używają wielu lokalnych idiomów, co może być wyzwaniem dla osób uczących się tego języka.

Wymowa jest szybka, a końcówki słów są często pomijane, co może sprawiać trudności w zrozumieniu ustnych wypowiedzi.

Jednym z najbardziej charakterystycznych elementów chilijskiego hiszpańskiego jest użycie formy „voseo”, czyli zastępowanie tradycyjnej formy „tú” formą „vos”. Choć „voseo” jest powszechne w wielu krajach Ameryki Łacińskiej, w Chile ma swoje unikalne koniugacje czasowników.

Różnice w słownictwie


Pololo/Polola: w Chile oznacza chłopaka/dziewczynę (partnera/partnerkę), podczas gdy w Hiszpanii używa się „novio/novia”
Guagua: w Chile oznacza niemowlę, podczas gdy w Hiszpanii używa się „bebé”
Cachai: w Chile to potoczne wyrażenie oznaczające „rozumiesz?”, podczas gdy w Hiszpanii można powiedzieć „¿entiendes?”
Fome: w Chile oznacza coś nudnego, podczas gdy w Hiszpanii można użyć słowa „aburrido”
Al tiro: w Chile oznacza „natychmiast”, podczas gdy w Hiszpanii można powiedzieć „enseguida” lub „inmediatamente”

Bolivia czyli español boliviano

Różnice między hiszpańskim z Hiszpanii a Boliwii

Podstawowe różnice są w wymowie. W Boliwii również usłyszymy „seseo” jak w reszcie krajów Ameryki Łacińskiej. 
Również często używa się tu formy „vos” zamiast „tú” w nieformalnych sytuacjach, co wpływa na koniugację czasowników.

Gramatyka

W Hiszpanii częściej używa się czasu pretérito perfecto (np. „he comido”), podczas gdy w Boliwii preferowany jest pretérito indefinido (np. „comí”).
A także zamiast zaimków „vosotros” i „vosotras” dla drugiej osoby liczby mnogiej, które są używane w Hiszpanii w Boliwii używa się „ustedes”.


Słownictwo 

Istnieją różnice w słownictwie, gdzie te same rzeczy mogą mieć różne nazwy.
Samochód: Boliwia: auto, Hiszpania: coche

Kukurydza: Boliwia: choclo, Hiszpania: maíz

Autobus: Boliwia: micro, Hiszpania: autobús

Komputer: Boliwia: computadora,Hiszpania: ordenador

Telefon komórkowy: Boliwia: celular, Hiszpania: móvil

Fasola: Boliwia: porotos, Hiszpania: judías

Kapcie: Boliwia: chinelas, Hiszpania: zapatillas

Brzoskwinia: Boliwia: durazno, Hiszpania: melocotón

Zrozumienie tych różnic jest kluczowe dla każdego, kto chce nauczyć się hiszpańskiego lub doskonalić swoje umiejętności językowe. 

Niezależnie od tego, czy planujesz podróż do Hiszpanii, czy do jednego z krajów Ameryki Łacińskiej, znajomość lokalnych dialektów i akcentów pomoże Ci lepiej komunikować się i zrozumieć kulturę danego miejsca. 

Zachęcamy do nauki i odkrywania różnorodności języka hiszpańskiego! I zapraszamy do szkół w Ameryce Łacińskiej: Kolumbia